كه بر « 1 » چرخ اسرب نرم كرده باشند « 2 » . و زمرّدى كه سوخته طبع باشد آن را بعد آنكه بغايت نرم كرده باشند به سنگ محكّ جلا دهند ، خوب‌تر آيد . و حكّاكان امتحان مينا و زمرّد « 3 » بجلا كنند كه مينا بسفال ( نو ) مصوّل كرده آيد بر چرخ بيد جلا گيرد ، بغايت خوب ، و زمرّد نگيرد . و ميان لعل سبز و يشب « 4 » سبز و زمرّد كه تميز « 5 » كنند هم بجلا ( كنند كه لعل جز بمرقشيثاء ذهبى جلا نگيرد ، و يشب « 4 » سبز هم بجلا ) لعل جلا گيرد [ و زمرّد نگيرد ] . فصل « 6 » در امتحان زمرّد زمرّد زود شكسته شود ، و بسوهان سوده گردد . و طاقت آتش ندارد . و بآبگينه رنگ كرد « 7 » 11 . و به مينا غش زمرّد كنند . و سنگهاء سبز باشد كه بزمرّد ماند « 8 » . يكى از آن جمله سنگى « 9 » است كه آن را مكى خوانند . اما مكى در سودن از زمرّد سخت‌تر باشد « 10 » ، و مينا ثقيل‌تر . و درشت‌تر بود « 11 » ( و بر هركسى كه بسيار ديده باشد مشتبه نشود ) . فصل « 6 » در خاصيّت و منفعت زمرّد « 12 » گفته‌اند كه هركه زمرّد ( را ) با خود دارد خواب بد نبيند ، و

--> ( 1 ) - ن ، ج ، ب ، م : آن بر ( 2 ) - ب : سرب كنند ( 3 ) - ب ، ج ، ن : امتحان مينا كه بسند افتد ميان زمرد و مينا بجلا ( 4 ) - ع : و بشت - ب : و بشب - م : بست - ج : و شب - ن : بشب ( 5 ) - م : تمييز ( 6 ) - ع : سخن ( 7 ) - ع : كرده شود . فقط در ع : است ( 8 ) - ن ، ج : باشند كه بزمرد مانند ( 9 ) - ب : سنگ ( 10 ) - ب : سخت بود ( 11 ) - ع : و در ( 12 ) - ب ، م : و منافع زمرد .